ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΑΣΘΕΝΕΙΑ ΚΑΙ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΕΣ ΥΓΕΙΑΣ: ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ-ΓΝΩΣΤΙΚΑ ΜΟΝΤΕΛΑ

Οι αλλαγές στις αιτίες θανάτων στο δυτικό κόσμο, τον 20ο αιώνα, από χρόνια νοσήματα, όπως τα καρδιαγγειακά, οι διάφοροι τύποι καρκίνου κ.λπ. εξηγούνται, σε μεγάλο βαθμό, με βάση την ατομική συμπεριφορά. Στόχος της ενότητας αυτής είναι να συζητηθεί η ατομική συμπεριφορά σε σχέση με τις αντιλήψεις των ατόμων για την υγεία, με σημείο αναφοράς τα κοινωνικο-γνωστικά μοντέλα, τα οποία βοηθούν στην κατανόηση και την πρόβλεψή της συμπεριφοράς. Θα δειχθεί, με παραδείγματα εφαρμογών τους σε συγκεκριμένες συμπεριφορές, πως τα κοινωνικο-γνωστικά μοντέλα χρησιμοποιούνται στην πράξη.

Δείτε την ομιλία της Sheena Lyengar για την τέχνη της επιλογής στο Ted.org στη διεύθυνση:
http://www.ted.com/talks/lang/eng/sheena_iyengar_on_the_art_of_choosing.html

Γράψτε ένα σύντομο σχόλιο για το πως αυτά που λέει θα μπορούσαν να εφαρμοστούν στις επιλογές μας για θέματα υγείας.

Eφαρμογή των κοινωνικο-γνωστικών μοντέλων

Η ιστοσελίδα του National Cancer Institute των ΗΠΑ με τίτλο "Behavioral constructs and health" παρέχει ορισμούς των βασικών θεωρητικών κατασκευών που χρησιμοποιούνται στον τομέα της έρευνας για την συμπεριφορά υγείας. Παρέχονται επίσης πληροφορίες σχετικά με τα καλύτερα μέτρα αυτών των δομών.
Η ιστοσελίδα έχει σχεδιαστεί για τους ερευνητές της συμπεριφοράς υγείας στη δημόσια υγεία, την υγεία των επικοινωνιών, νοσηλευτικής, ψυχολογίας, καθώς και συναφείς τομείς.

https://cancercontrol.cancer.gov/brp/research/constructs/index.html

ΑΣΚΗΣΗ:
Σε ποια από αυτά τα μοντέλα αναφερθήκαμε στην σημερινή εισήγηση; Υπάρχουν διαφορές ανάμεσα σε αυτά που είπαμε και σε αυτά που λέει μέσα η ιστοσελίδα;

ΜΟΝΤΕΛΑ / ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ ΑΛΛΑΓΗΣ - ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΠΤΩΣΗΣ

Στην ενότητα αυτή παρουσιάζεται και συζητείται το Διαθεωρητικό Μοντέλο (Transtheoretical Model of Change), το οποίο προτάθηκε από τους Prochaska και DiClemente, το 1983, ως ένα μοντέλο για να ερμηνεύσει τις αλλαγές στις συμπεριφορές υγείας. Η μελέτη περίπτωσης θα αφορά στη διεργασία αλλαγής της συμπεριφοράς σε θέματα αιμοδοσίας.

ΑΣΚΗΣΗ:
Σκεφτείτε άλλες περιπτπωσεις αλλαγής μιας συμπεριφοράς (υγείας) και προσπαθήστε να εφαρμόσετε σε αυτή τα στάδια αλλγής του Διαθεωρητικού Μοντέλου. Σχολιάστε στην ανάρτηση αυτή τυχόν δυσκολίες που αντιμετωπίσατρε και περιορισμούς του Μοντέλου.

ΔΙΑΠΡΟΣΩΠΙΚΗ ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ ΜΕΤΑΞΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ ΥΓΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΘΕΝΩΝ – ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΣΗ – ΤΗΡΗΣΗ ΤΩΝ ΟΔΗΓΙΩΝ

Πως γίνεται η επικοινωνία του προσωπικού των υπηρεσιών υγείας με τους χρήστες των υπηρεσιών (ασθενείς, επισκέπτες), μέσα στο γενικότερο πλαίσιο μεταφοράς γνώσης από «τον ειδικό» στον «μη ειδικό»; 
Ένα καίριο ερώτημα, το οποίο θα συζητήσουμε και θα το συνδέσουμε με την τήρηση των ιατρικών οδηγιών και την ικανοποίηση των χρηστών από την παροχή φροντίδας υγείας. 
Ακόμη, θα σχολιαστούν οι προσωπικές αντιλήψεις σχετικά με την υγεία και την ασθένεια και πως αυτές επηρεάζουν τη συμπεριφορά και την πορεία της υγείας των ατόμων.

Σκεφτείτε την τελευταία φορά που χρειάστηκε - εσείς ή κάποιος γνωστός σας - να διαχειριστείτε μια νόσο. Προσπαθήστε να βρείτε ένα άρθρο το οποίο αναφέρεται στο αποτέλεσμα της ικανοποίησης των ασθενών (όπως εσείς) από την επαφή (επικοινωνία) με το προσωπικό υγείας, αλλά  και από το περιβάλλον των υπηρεσιών υγείας (όπως αυτές που εσείς, ή ο γνωστός σας επισκεφτήκατε).

"Εγώ και ο γιατρός μου"

Ενδιαφέρουσες "ιστορίες" από πρόσωπα που βίωσαν χρόνια ή/και απειλητική για τη ζωή τους ασθένεια και αφηγούνται την εμπειρία τους με μορφή διαλόγου με τον θεράποντα γιατρό τους.
Δημοσιεύονται κάθε Σάββατο στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ.
Δείτε ενδεικτικά το παρακάτω άρθρο: http://bit.ly/WvqOYQ
Σχολιάστε, αν θέλετε, πτυχές της αφήγησης.

Ο ΡΟΛΟΣ ΤΩΝ ΨΥΧΟΛΟΓΩΝ ΤΗΣ ΥΓΕΙΑΣ ΣΤΙΣ ΔΟΜΕΣ ΥΓΕΙΑΣ

Τα συστήματα υγείας είναι συνήθως πολύπλοκα, αποτελούμενα από διάφορες δομές και υπηρεσίες. Στελεχώνονται από επαγγελματίες υγείας, προερχόμενους από δεκάδες ειδικότητες, οι οποίοι προσφέρουν εστιασμένη φροντίδα και αντιμετώπιση των προβλημάτων κάθε χρήστη των υπηρεσιών υγείας. Παράλληλα, η μεγάλη ζήτηση των υπηρεσιών υγείας συρρικνώνει το χρόνο που έχουν στη διάθεσή τους οι ειδικοί της υγείας για επαφή με τους χρήστες. Στην ενότητα αυτή θα περιγραφεί ο ρόλος των ψυχολόγων της υγείας στις δομές του ελληνικού συστήματος υγείας.

Καθηγήτρια για αυτή τη διάλεξη θα είναι η Δρ Ειρήνη Παπάζογλου, Ph.D. Κλινική Ψυχολόγος. 

Σκεφτείτε μια δομή υγείας (στην οποία μπορεί να εργάζεστε). Υπάρχει εκεί ψυχολόγος της υγείας; Εάν ΌΧΙ, θα μπορούσε να υπάρχει; Εάν ΝΑΙ μπορείτε να σκεφτείτε - και να γράψετε στο ιστολόγιο σε μια σύντομη παράγραφο - ένα παράδειγμα σε σχέση με τη λειτουργία της δομής, στο οποίο θα μπορούσε να φανεί χρήσιμος ο ψυχολόγος της υγείας;

ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΑΝΑΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ ΤΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ

Στόχος της ενότητας αυτής είναι να παρουσιάσει την έννοια της «γνωστικής αναπαράστασης» της ασθένειας: τί σημαίνει για ένα άτομο να είναι "υγιές" ή/και να είναι "άρρωστο"; Πώς κάποιος/α αντιλαμβάνεται τα συμπτώματα και ποιοι παράγοντες καθορίζουν αυτή την αντίληψη; Πότε ένα άτομο αναζητά θεραπεία για ένα πρόβλημα υγείας; Οι γνωστική αναπαράσταση τίθεται ως πλαίσιο διαμόρφωσης της τελικής συμπεριφοράς αντιμετώπισης και διαχείρισης της αρρώστιας.

Άσκηση: Σκεφτείτε περιστατικά / περιπτώσεις ανάγκης διαχείρισης ασθένειας και σχολιάστε επ' αυτών

Ανακοινώνοντας ψυχρά τα "κακά νέα"

Για το θέμα της γνωστικής αναπαράστασης, δείτε τον σύνδεσμο: https://goo.gl/MTf4jk. Έχει τίτλο Ανακοινώνοντας ψυχρά τα "κακά νέα". Σίγουρα σχετίζεται και με την ενότητα για την επικοινωνία, αλλά για την ενότητα αυτή, ενδιαφέρον έχει το πρώτο μέρος, όπου επικεντρώνεται στις αντιδράσεις της ασθενούς.

ΘΕΜΑΤΑ ΣΤΟ ΕΡΓΑΣΙΑΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΤΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ – ΣΤΡΕΣ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΞΟΥΘΕΝΩΣΗ, ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΠΑΡΕΝΟΧΛΗΣΗ

Το εργασιακό περιβάλλον των υπηρεσιών υγείας μπορεί να αποτελεί πηγή στρες, που επηρεάζει τους εργαζόμενους, ευνοεί δε την ανάπτυξη φαινομένων όπως η επαγγελματική εξουθένωση και η ψυχολογική παρενόχληση. Στην ενότητα αυτή θα συζητηθούν τα δύο αυτά φαινόμενα, με έμφαση σε ερευνητικά δεδομένα και παραδείγματα από το διεθνή και ελληνικό χώρο.

Ένα καλό άρθρο ως εισαγωγή στο θέμα στρες και ασθένεια είναι το "Stress and wound healing"

http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2792763/

Life events scale με αξιολόγηση καθώς και γενικές πληροφορίες για το stress μπορείτε να τα βρείτε εδώ:

http://www.pluk.org/training/Stress_Management.pdf

Ενδιαφέρουσα είναι και η σειρά από βίντεο "coping with stress" από το University of California:

http://www.youtube.com/watch?v=UTz1Zh3CnLU&feature=mr_meh&list=SPA231F69AFC0A54D8&lf=list_related&playnext=0

ΛΗΨΗ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΥΓΕΙΑ – ΠΡΟΒΛΕΨΙΜΑ…. ΠΑΡΑΛΟΓΟΙ

Τα τελευταία χρόνια, επιχειρείται η προσέγγιση της Ψυχολογίας της Υγείας με τα Οικονομικά της Υγείας, με αποτέλεσμα την ανάδυση νέων επιστημονικών περιοχών, όπως τα Οικονομικά της Συμπεριφοράς (Behavioural Economics). Οι δύο κλάδοι μοιράζονται κοινούς σκοπούς, όπως η μείωση των κινδύνων για την υγεία και η ίση πρόσβαση των ατόμων στις υπηρεσίες υγείας. Στην ενότητα αυτή θα συζητήσουμε τη δυνατότητα σύμπλευσης από την πλευρά της Ψυχολογίας της Υγείας και τις προοπτικές εφαρμογής τους στο ελληνικό σύστημα υγείας.
http://behavioraleconomics.blogspot.com/
http://www.worldlingo.com/ma/enwiki/el/Behavioral_economics

Για αρχή, δείτε την ομιλία της Laurie Santos με τίτλο: Μια μαϊμουδίσια οικονομία, παράλογη όσο και η δική μας http://bit.ly/tkDsF6
Σχολιάστε....